KOMENTARI ZAKONA

Zakon o vraćanju (restituciji) imovine crkvama i verskim zajednicama (2006)
Zakon o vraćanju oduzete imovine i obeštećenju (2011)

sa sudskom praksom

Bilateralni međunarodni ugovori o obeštećenju
nacionalizovane imovine, prava i interesa stranih lica

P R I L O G
zakoni o delimičnoj denacionalizaciji
glosar restitucije

autori: Vladimir Todorović, mr Siniša Rajić i Strahinja Sekulić
izdavač: PROJURIS, Beograd, 2014, strana 400


S A D R Ž A J

knjige RESTITUCIJA – KOMENTARI ZAKONA

ZAKON O VRAĆANJU ODUZETE IMOVINE I OBEŠTEĆENJU (2011) sa komentarom, sudskom praksom i registrom pojmova
ZAKON O VRAĆANJU (RESTITUCIJI) IMOVINE CRKVAMA I VERSKIM ZAJEDNICAMA (2006) sa komentarom, sudskom praksom i registrom pojmova
BILATERALNI MEĐUNARODNI UGOVORI O OBEŠTEĆENJU NACIONALIZOVANE IMOVINE, PRAVA I INTERESA STRANIH LICA


Argentina __, Austrija __, Belgija __, Čehoslovačka __, Čile__, Danska __, Francuska __,
Grčka __, Holandija __, Italija __, Izrael __, Luksemburg __, Mađarska __, Norveška __,
Sjedinjene Američke Države __, Švajcarska __, Švedska __, Turska __, Velika Britanija


PRILOZI

ZAKONI O DELIMIČNOJ DENACIONALIZACIJI (1990-2006)

  • Zakon o načinu i uslovima priznavanja prava i vraćanju zemljišta koje je prešlo u društvenu svojinu po osnovu poljoprivrednog zemljišnog fonda i konfiskacijom zbog neizvršenih obaveza iz obaveznog otkupa poljoprivrednih proizvoda iz 1991. godine sa Uredbom za sprovođenje tog zakona
  • Ustavni zakon o izmenama i dopunama Ustavnog zakona za sprovođenje Ustava Republike Srbije iz 1991. godine
  • Zakon o izmenama i dopunama Zakona o raspravljanju imovinskih odnosa nastalih samovlasnim zauzećem zemljišta u društvenoj svojini iz 1992. godine
  • Zakon o vraćanju utrina i pašnjaka selima na korišćenje iz 1992. godine
  • Zakon o uslovima i načinu vraćanja imovine stečene radom i poslovanjem zadruga posle 1. jula 1953. godine iz 1990. godine
  • Zakon o zadrugama iz 1996. godine (čl.95-97)
  • Zakon o planiranju i izgradnji iz 2003. godine (član 84)

GLOSAR RESTITUCIJE

PREDGOVOR
knjizi RESTITUCIJA

Ova knjiga izlazi dve godine nakon donošenja Zakona o vraćanju oduzete imovine i obeštećenju iz 2011. godine i nakon skoro 20 meseci njegove intenzivne primene od strane novoosnovane Agencije za restituciju.

Ta vremenska distanca omogućava bolje sagledavanje pravne utemeljosti i praktične primenjivosti Zakona o vraćanju oduzete imovine i obeštećenju koji u knjizi zauzima centralno mesto. Uz taj zakon dat je i set svih drugih zakona koji se tiču vraćanja imovine u naturi i obeštećenja. Naime, polazište i svojevrstan putokaz današnje restitucije su zakoni o delimičnoj denacionalizaciji, doneseni i primenjivani od 1990. godine do danas, a posebno Zakon o vraćanju (restituciji) imovine crkvama i verskim zajednicama (2006) čija je petogodišnja primena od strane doskorašnje republičke Direkcije za restituciju utrla trag upravnoj i sudskoj praksi svake buduće restitucije. Bogata praksa i pravni stavovi Upravnog suda i Vrhovnog kasacionog suda u primeni tog zakona, uz iscrpan komentar njegovih članova, dati u ovoj knjizi, po prvi put osvetljavaju riznicu sudske prakse koja je do sada bila vrlo oskudna na polju restitucije.

Kako titulari restitucije mogu biti i strana lica, sabrani su i tekstovi važećih bilateralnih međunarodnih ugovora kojima su regulisana pitanja koja se tiču obeštećenja nacionalizovane imovine, prava i interesa stranih lica.

Denacionalizacija u Srbiji danas nije sporedna tema već živi proces u koji je neposredno uključeno ili koji tangira stotine hiljada ljudi u zemlji i inostranstvu. Trebalo je da prođe mnogo godina da taj proces u Srbiji postane politički, ekonomski i resursno prihvatljiv, pa se zato odvija sa zakašnjenjem u odnosu na druge zemlje. Sazrevanju svesti da je pravo svojine jedno od osnovnih ljudskih prava i "da drugome ne treba nanositi štetu" (primum non nocere), kao i "da svakome treba dati ono što mu pripada" (suum cuique tribuere), što je društveni i moralni fundament denacionalizacije (restitucije i obeštećenja), naročito je doprinelo višegodišnje naučno i stručno razmatranje te tematike u okviru sesija Kopaoničke škole prirodnog prava i Udruženja pravnika Srbije, uz podršku velikog broja pravnika iz zemlje i inostranstva. Poseban podstrek celokupnom procesu restitucije u Srbiji do sada je dala švajcarska Fondacija dobrotvornih hrišćana (HOCS) iz Ciriha, zajedno sa svojim angažovanim predsednikom sveštenikom Draškom Todorovićem, vizionarom srpske provenijencije i evropske kulture.

Aktuelni proces restitucije u Republici Srbiji odvija se primenom dva zakona: Zakona o vraćanju oduzete imovine i obeštećenju (2011) i Zakona o vraćanju (restituciji) imovine crkvama i verskim zajednicama (2006). Rok za prijem zahteva po drugom od ovih zakona (posebna restitucija) istekao je 30. septembra 2008. godine, a po prvom zakonu (opšta restitucija) dvogodišnji rok za prijem zahteva istekao je 3. marta 2014. godine.

Restitucija će očigledno još godinama biti deo naše pravne stvarnosti i zato je cilj ove knjige da je približi pre svega onima na koje se ona na bilo koji način odnosi, bilo da primenjuju Zakon, bilo da su stranke i učesnici u postupku, ali i svima drugima koje interesuje ovaj specifični pravni institut koji nadmašuje okvire prava, jer ima i svoju političku, ekonomsku, sociološko-moralnu, pa i međunarodnu, dimenziju.

Izdavač